Bart Nuyens
Toekomstige storytellers – Verhalen vertellen met behulp van AI? De impact van Large Language Models op het schrijverschap.
Dit onderzoek verkent kritisch de impact van Large Language Models (LLM’s) op schrijvers in de audiovisuele sector en de literatuur. Terwijl generatieve AI creatieve processen versnelt, roept ze fundamentele vragen op over intrinsieke motivatie, persoonlijke stem en de positie van makers. Future Storytellers opent het debat over de zin en onzin van technologie in het schrijfproces, met oog voor de duurzame ontwikkeling van makers.
Dit project kadert binnen het bredere debat over genAI en de menselijke creativiteit. Large Language Models zoals Gemini en ChatGPT beloven uiteenlopende processen in de economie, overheid en cultuur ongezien efficiënt te maken. Rapporten van het VAF bevestigen dat genAI met rasse schreden het creatieproces in de audiovisuele sector hertekent. Tegelijk werpt de disruptieve impact van Big Tech op energiegebruik, klimaat en democratie een onheilspellende schaduw op de toekomst.
In dit spanningsveld wil ik een dialoog openen met actoren uit de Vlaamse audiovisuele sector en literatuur over het gebruik van taalmodellen tijdens het schrijven van verhalen. Dit bouwt voort op mijn eerdere dramaturgische onderzoek en op de kernvragen over de totstandkoming van verhalen en de doelgerichtheid van artistieke keuzes. De komst van LLM’s voegt een nieuwe reeks prangende vragen aan dit kader toe. Kunnen deze taalmodellen, die de geschreven en ongeschreven regels reproduceren, bijdragen aan de emotionele impact of vernieuwing van verhalen? Kunnen ze een schrijfproces efficiënt ondersteunen, en bij welke stappen of verhaalaspecten precies? Tegelijkertijd dringen zich fundamentele vragen op over de drijfveren van het schrijverschap. Hoe betrokken voelt een auteur zich nog bij zijn output wanneer (essentiële) delen van het maakproces worden uitbesteed aan een taalmodel? Wat betekent dit voor de waardering en het aanzien van schrijvers of voor hun symbolische kapitaal en status binnen het culturele veld in Bourdieusiaanse zin? En hoe beïnvloedt het gebruik van taalmodellen de persoonlijke stem van de schrijvers? Deze vragen zijn uiteraard niet alleen van belang voor gevestigde schrijvers, maar ook voor de manier waarop toekomstige makers worden opgeleid. We moeten dan ook de vraag stellen hoe schrijfdocenten studenten kunnen begeleiden zodat ze kritisch omgaan met nieuwe technologieën enop eigen kracht hun auteurschap ontwikkelen, zonder dat hun schrijfplezier en intrinsieke motivatie verloren gaat.
Met dit onderzoek hoop ik een verbindende rol te spelen tussen schrijvers, onderzoekers en andere betrokkenen. Via gesprekken, debatten, workshops, lezingen en andere vormen van gedachtenuitwisseling wil ik bijdragen aan het debat over hoe we LLM’s op een wenselijke manier kunnen integreren in het schrijfproces. Alleen door samen te reflecteren kunnen we een koers uitzetten waarin technologie zinvol wordt ingezet, op een manier die het schrijverschap een duurzame toekomst verzekert.
© Bart Nuyens
Bart Nuyens (België, 1971) studeerde Taal- en Letterkunde aan de Universiteit Antwerpen en Filmwetenschappen aan de John Moores University Liverpool en de Radboud Universiteit Nijmegen. Aan de UA onderzocht hij de invloed van film op het schrijverschap van Vlaamse romanvernieuwers zoals L.P. Boon, Hugo Claus en Ivo Michiels. Als lid van de onderzoeksgroep Schrijven focuste hij zich op de culturele implicaties van coproducties van tvseries en hun adaptaties, op narratieve complexiteit in film en televisie, en op collaboratief auteurschap binnen transmediale vertellingen. Hij doceert Narratologie en Essay aan de Schrijfopleiding van het RITCS en begeleidt bachelorstudenten bij hun Individueel Artistiek Onderzoek.