NL: Een keuze van de Cinéclub, bestaande uit RITCS-studenten. De zakenman Oh Dae-su (Choi Min-Sik) wordt onverwacht ontvoerd en 15 jaar opgesloten in een isolatiecel, zonder dat duidelijk wordt waarom en door wie. Hij komt even onverwachts vrij, en als hij erachter komt dat in de tussentijd zijn vrouw vermoord is, zweert hij wraak te zullen nemen op zijn mysterieuze kidnappers. In een wervelende mix van over-the-top geweld raast hij door de straten, tongen uitknippend, levende octopussen opvretend, en meppend met een klauwhamer. Het is niet moeilijk om te zien waarom OLDBOY (2003) van Park Chan-wook zo’n culthit geworden is in het westen.
Echter doe je de film teniet als je alleen focust op het geweld en de twists en turns – dubbele incest, onder andere. OLDBOY beschikt ook over virtuoze regie en montage, betoverend acteerwerk en een meedogenloos creatieve verkenning van het wraakmotief, door regisseur Park Chan-wook beschreven als “het meest dramatische subject ter wereld.” Geen wonder dat jurylid Tilda Swinton in Cannes meteen waarschuwde dat Quentin Tarantino “veel zou stelen” van de film.
Deels Griekse tragedie, deels existentiële thriller: OLDBOY houdt het midden tussen horror en actie, thriller en absurdistische komedie. Mentaal verwoeste alleman Oh Dae-su speelt een krankzinnig kat-en-muis-spel met een raadselachtige achtervolger. Net als in KILL BILL van Tarantino balanceren we qua took op het snijvlak tussen gevaar en duistere komedie, hoewel OLDBOY in tegenstelling tot KILL BILL evenveel filosofische vragen stelt als ledematen doorsnijdt. "Als mijn wraak voorbij is, kan ik dan terugkeren naar de oude Dae-Su?" vraagt onze hamer-dragende held, waarmee hij slechts een van de vele metafysische dilemma's uitdrukt die afgestudeerd filosoof Park in zijn high-concept scenario propt.
Zuid-Korea is een van de weinige plaatsen ter wereld waar films van eigen bodem beter verkopen dan Hollywood-producten. De contemporane creatieve en commerciële boom van het land begon na het einde van de militaire dictatuur - en censuur - in 1992. Park's carrière startte in hetzelfde jaar, hoewel hij pas in 2001 doorbrak met de thriller JOINT SECURITY AREA, een film die zich bezigde met de escalerende spanning tussen Noord- en Zuid-Korea. Park’s daaropvolgende film SYMPATHY FOR MR. VENGEANCE (2002) raakte ook politieke thema’s, zoals de economische crash in Zuid-Korea, maar pakte niet goed uit qua bezoekersaantallen.
OLDBOY is het vervolg of MR. VENGEANCE, en differentieërt zich zowel in stijl als in aanpak van de thematische inhoud. In het minimalistische MR. VENGEANCE ging het meer over de destructiviteit van het najagen van wraak, maar OLDBOY “verkent de positieve kanten van katharsis,” aldus regisseur Park. De weelderige muziek, rijke art direction en flitsende film technieken staan in dienst van een veel abstracter narratief: het surrealistische spel tussen beestachtige Oh Dae-su en zijn almachtige ontvoerder Lee Woo-Jin (Yu Ji-Tae). Zelfs dan is er een politieke lijn in de film te lezen: de terugkeer van onderdrukte woede op nationaal en universeel niveau, het tot actie omzetten van gewelddadige fantasieën die tijdens het oude regime zijn ontstaan.
Het leek wel alsof alle films die in de jaren nul en tien vanuit Zuid-Korea naar het westen kwamen dezelfde mix van heftig geweld en absurdistische humor hadden als OLDBOY. Is dat een representatie van de cultuur daar? Welnee, zegt Park Chan-Wook: “Het heeft te maken met wat westerse distributeurs graag laten zien in het westen.”
EN: A choice by the Cinéclub, consisting of RITCS-students. Kidnapped, locked up for 15 years and then released for no apparent reason, businessman Oh Dae-Su (Choi Min-Sik) goes on the rampage, eating live octopus straight from the sushi bar, extracting vengeance from the jaws of his jailer with a claw hammer and cutting out his own tongue with a pair of scissors. Park Chan-wook's OLDBOY (2003) became a cult hit with western audiences.
To focus solely on the film’s violence or sick and twisted plot – double incest, since you ask – is to sell it short, because Oldboy also features virtuoso direction and editing, mesmerising performances and a relentlessly creative exploration of the revenge motif its director Park Chanwook terms “the most dramatic subject in the world”. No wonder Cannes jury member Tilda Swinton warned Park that Tarantino would “steal a lot” from the film.
Half Greek tragedy, half existential thriller, Oldboy skips and slices between horror and action, thriller and absurdist comedy as its shock-haired everyman plays cat-and-mouse with an enigmatic persecutor. As in Kill Bill, the tone balances on a knife-edge between danger and dark comedy, though unlike that film Oldboy poses as many philosophical questions as it severs limbs. “When my vengeance is over, can I return to the old Dae-Su?” asks our hammer-happy hero, expressing just one of the many metaphysical dilemmas philosophy graduate Park crams into his high-concept screenplay.
South Korea is one of the few places in the world where homegrown films outsell Hollywood product, the country’s current creative and commercial boom following the end of military dictatorship – and censorship – in 1992. Park’s career began in the same year, though it wasn’t until 2001 that he made the thriller Joint Security Area, the nation’s most successful film ever, set against the escalating tension between North and South Korea. A disaster at the box office, Park’s next film Sympathy for Mr. Vengeance (2002) also touched on political themes – such as the country’s economic crash.
The second instalment of this revenge trilogy, Oldboy is very different in both its style and the way it treats its subject. If the hardboiled and minimalist Sympathy for Mr. Vengeance described the ultimate destructiveness of revenge, Oldboy, says Park, “explores the positive side that brings people catharsis.” Here the lush score, rich art direction and flashy cinematic techniques describe a much more abstract story: the surreal guessing game between the bestial Oh Dae-Su and his omnipotent kidnapper Lee Woo-Jin (Yu Ji-Tae). Still, even without the overt politics of Park’s previous work it’s tempting to see Oldboy as representing the return of the repressed on a national as well as a universal level: an acting out of violent fantasies that was impossible under the old regime.
In the 2000s and 2010s, many films exported from South Korea to the West seemed to have Oldboy’s unsettling mix of graphic violence and absurdist humour. But ask Park Chan-Wook why he thinks there are so many hyperviolent films made in South Korea, and he replies: “I think it’s down to what western distributors choose to show the west.”
