Doctoraat in de Kunsten: Peter Krüger

Peter Kruger Doctoraat

N - THE MADNESS OF REASON

Doel is een doctoraat te realiseren dat een verdiepende reflectie biedt op het maken van de film N-THE MADNESS OF REASON. Het unieke bestaat erin dat het een reflectie biedt op de artistieke praktijk en de denkprocessen van een filmmaker. Ik ga hierbij niet anecdotisch te werk, maar ga in op de complexe thema’s die in de film verscholen liggen (Afrika/Europa, spiritualiteit/rationaliteit,...) en probeer een visie te ontwikkelen over de intieme verwevenheid tussen documentaire en fictie.

De film en het onderzoek hebben tot doel het encyclopedisch Europese denken te bevragen vanuit de confrontatie met de Afrikaanse realiteit en spiritualteit (vnl. West-Afrika). Uitgangspunt voor dit onderzoek vormt het leven en werk van Raymond Borremans (1906-1988) die een unieke encyclopedie heeft geschreven (‘Le grand Encyclopédie de la Côte d’Ivoire’). Zijn doel was de Afrikaanse werkelijkheid te objectiveren en te systematiseren. Hij heeft er zijn leven lang aan gewerkt, maar de publicatie is niet verder geraakt dan de letter ‘N’.

In dit onderzoek pogen we - na uitgebreide historische research - het mentale veld van Borremans te reconstueren vanuit verschillende invalshoeken: (1) een historisch-biografische invalshoek : wie waren Borremans en zijn entourarge? (2) een kennistheorethische invalshoek: wat is de essentie en de zin/onzin van het encyclopedisch denken en het archief als verzameling van ‘kennis’ in het algemeen? (3) Vervolgens bevragen we deze epistomologie vanuit een antropologische invalshoek : in navolging van Edward W. Said stellen we de vraag of er zoiets bestaat als een westers bewustzijn dat we enkel kunnen begrijpen/analyseren vanuit een confrontatie met een niet-westerse cultuur en onderzoeken we in welke mate de pen (het schrift) én de camera ‘koloniale’ media zijn die de werkelijkheid meer deformeren dan naar ‘waarheid’ in beeld brengen. (4) Dit brengt ons tot een politieke invalshoek : is er een verband tussen het encyclopedisch en het gewelddadig identitair denken in Ivoorkust? (5) Tot slot worden de theoretisch bevindingen vertaald in een artistieke praxis. Het verhaal van Borremans krijgt vorm in een filmische vertelling waarin zijn geest vandaag nog in Afrika ronddwaalt. (6) Tot slot worden deze artistieke praktijk teruggekoppeld aan het theoretische luik waarbij de vragen rond de grenzen tussen beeld en woord, fictie en documentaire, realiteit en verbeelding gethematiseerd worden.